Postać, która zapisała się w historii świeckiej oświaty
W przeddzień Wszystkich Świętych warto przypomnieć sylwetkę Józefa Zatorskiego – nauczyciela i działacza społecznego, który w okresie międzywojennym odegrał istotną rolę w rozwoju szkolnictwa zawodowego w Świeciu. Urodził się 16 listopada 1891 r. w Boluminie (wówczas powiat chełmiński, dziś gmina Dąbrowa Chełmińska) jako syn nauczyciela. Ukończył seminarium nauczycielskie w Grudziądzu.
Początki kariery i działalność niepodległościowa
W latach 1919–1920, pracując jako nauczyciel w Czarniżu (gmina Brusy, powiat chojnicki), aktywnie wspierał tworzenie Rady Ludowej na powiat chojnicki. Pracował także w Seminarium Nauczycielskim w Tucholi. Jesienią 1924 r. objął stanowisko kierownika Szkoły Powszechnej nr 1 w Świeciu, zastępując przechodzącego na emeryturę Jana Szałkowskiego. Funkcję tę pełnił od 1 listopada 1924 r.
Zaangażowanie społeczne i polityczne
Józef Zatorski nie ograniczał się do pracy pedagogicznej. Wspierał harcerstwo, Stowarzyszenie Dzieciątka Jezus oraz Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej. Zasiadał w zarządzie Stowarzyszenia Urzędników Budowy Domów w Świeciu (obecnie Spółdzielnia Mieszkaniowa). W 1926 r. był kierownikiem Dokształcającej Szkoły Zawodowej działającej przy Szkole Powszechnej nr 1, a rok później został powołany na Wyższy Kurs Nauczycielski. W tym samym roku pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. 6 października 1929 r. został wybrany radnym miasta Świecie. Pełnił również obowiązki inspektora szkolnego.
Inicjatywa nadania imienia szkole
Po śmierci marszałka Józefa Piłsudskiego 12 maja 1935 r. Zatorski był jednym z głównych inicjatorów nadania Szkole Powszechnej nr 1 imienia Marszałka. Uroczystość odbyła się 11 listopada tego samego roku, w Święto Odzyskania Niepodległości. Józef Zatorski zmarł 27 marca 1937 r. w wieku 45 lat.
Pamięć i renowacja nagrobka
Materiał o Zatorskim opracował Piotr Skuczyński, absolwent ZSZ w Świeciu (1989–1992), korzystając z Archiwum Państwowego w Bydgoszczy, kroniki Szkoły Podstawowej nr 1 w Świeciu oraz lokalnej prasy: „Głosu Świeckiego”, „Dziennika Pomorskiego” i „Słowa Pomorskiego”. Zdjęcie postaci udostępniła dyrektor SP 1 w Świeciu, Katarzyna Jędrzejczyk. W ubiegłym roku, w okolicach Wszystkich Świętych, całkowitemu zniszczeniu uległ cokół na pomniku Józefa Zatorskiego. Aby grób nie pozostał bezimienny, przygotowano tabliczkę nagrobną i podjęto się małej restauracji pomnika. Udało się uratować płytę nagrobną, którą planowane jest ponowne zamontowanie na wiosnę.
